Φτάνουν πια οι ερωτήσεις!!!

Γιατί αυτή η κυρία είναι τόσο χοντρή;

Μαμά, πόσα λεφτά βγάζεις;

Πώς γίνονται τα μωρά;

Γιατί αυτός ο κύριος κάθεται σε αναπηρική πολυθρόνα;

Όλοι οι γονείς αργά ή γρήγορα βρίσκονται στην άβολη θέση να ψάχνουν απαντήσεις σε αυτές ή παρόμοιες ερωτήσεις των παιδιών τους. Και όταν οι ερωτήσεις γίνονται μπροστά σε κόσμο, αισθάνονται ακόμα πιο άσχημα!

Παράτα μας!!!

Το κάποτε γλυκό μας παιδάκι που μοιραζόταν όλες του τις σκέψεις μαζί μας και μας έλεγε τα πάντα, τώρα μας αγνοεί. Του λέμε να κάνει τα μαθήματά του και απομακρύνεται μουρμουρίζοντας. Πάμε να του μιλήσουμε για τους βαθμούς του ή για εκείνο τον φίλο του που δεν θεωρούμε και τόσο καλή παρέα και κλείνεται στο δωμάτιό του χτυπώντας με δύναμη την πόρτα!

Η μετάλλαξη αυτή, όσο κι αν ανησυχεί και στενοχωρεί τους γονείς, λέγεται εφηβεία και είναι απόλυτα φυσιολογική! Ας πάρουμε λοιπόν μια βαθιά ανάσα κι ας δούμε πώς μπορούμε να χειριστούμε την κατάσταση.

Έλλειψη σεβασμού ή αναζήτηση ανεξαρτησίας;

Ο έφηβος αναπτύσσει την ανάγκη να διαφοροποιηθεί από τους γονείς του, τους ενήλικες δηλαδή που μέχρι εκείνη τη στιγμή επέβλεπαν κάθε πτυχή της ζωής του. Η αναζήτηση της ανεξαρτησίας είναι μια φυσική διαδικασία: μαθαίνει σιγά-σιγά να εκφράζεται και να έχει τις δικές του απόψεις και ιδέες.

Όχι σημαίνει όχι; Κι όμως, δεν είναι τόσο αυτονόητο!

Γυναικοκτονίες, βιασμοί, παιδόφιλοι, επιθέσεις και κακοποιήσεις παντός τύπου. Τι γίνεται βρε παιδιά; Έχουμε επιδημία βίας; Δεν περνάει μια μέρα τώρα τελευταία που να μην βγαίνει κάποια τέτοια είδηση, η μία πιο απίστευτη από την άλλη!

Κι εμείς τι κάνουμε; Πώς προστατεύουμε τα παιδάκια μας από όλα αυτά; Πώς τα βοηθάμε να εξελιχθούν σε ώριμους ενήλικες που σέβονται τα όρια των άλλων αλλά και τα δικά τους; Μπορούμε να προνοήσουμε πριν γίνει το κακό; Πόσο νωρίς ξεκινάμε να τους μιλάμε για την συναίνεση, για την οποία γίνεται πολύς λόγος τώρα τελευταία και τι τους λέμε;  

Αυτό που θέλουμε είναι να ξέρουν ότι αυτά κάνουν κουμάντο στο σώμα τους, ότι έχουν δικαίωμα να πουν όχι αν αισθάνονται άβολα και να σέβονται επίσης το όχι των άλλων. 

Θετική σκέψη!!!

Είσαι γονιός, δάσκαλος ή με κάποιον τρόπο ασχολείσαι με παιδιά που δεν ταιριάζουν στα συνηθισμένα καλούπια, που δεν είναι όπως τα άλλα, που είναι κάπως διαφορετικά.

Αυτόματα μπαίνεις στη διαδικασία να τα αλλάξεις, να τα επιδιορθώσεις, λες και είναι χαλασμένα. Σε θυμώνουν, σε κουράζουν, αναρωτιέσαι γιατί δεν είναι όπως τα άλλα, τα κανονικά, τα "φυσιολογικά".  

Και είναι και ο περίγυρος, οι άλλοι, που κρίνουν, κατακρίνουν, κοιτάνε περίεργα, έχουν γνώμη για όλα: τους φέρεσαι πολύ αυστηρά, τα αφήνεις πολύ λάσκα, είναι κακομαθημένα, δεν ασχολείσαι μαζί τους, ασχολείσαι πολύ μαζί τους και πάει λέγοντας...

Ο μπούλης, το bullying και άλλα χαριτωμένα!!!

- Βρε καλώς τη χοντρούλα!
- Πώς είσαι έτσι βρε γυαλάκια!
- Κοίτα τον πώς τρέχει! Σιγά καλέ, θα πέσεις!
- Πιο αργά δεν μπορείς να διαβάσεις; Μέχρι να τελειώσεις την παράγραφο θα φτάσει απόγευμα!

Όλοι μας έχουμε ακούσει τέτοιες φράσεις ως παιδιά, ή και τις έχουμε πει! Στο σχολείο υπήρχαν πάντα αυτοί που ξεχώριζαν, οι δημοφιλείς, αυτοί που θεωρούσαν τον εαυτό τους καλύτερο με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Αυτοί που δημιουργούσαν κλίκες γύρω τους και ενοχλούσαν ή πείραζαν τους διαφορετικούς. Τη χοντρούλα, τον γυαλάκια, την ατσούμπαλη, τον χαζούλη και πάει λέγοντας... 

Όμως τις λέξεις bullying ως πράξη και bully ως τον δράστη της, τουλάχιστον εγώ τις πρωτοάκουσα σχετικά πρόσφατα, και μάλιστα νόμισα ότι έχουν κάποια σχέση με τον μπούλη (τον μπεμπούλη, χοντρούλη, μαμάκια, το κακομαθημένο βουτυρόπαιδο)!!!

Τα νεύρα μου!!!

Παρακολούθησα πρόσφατα μια ομιλία από τη ψυχολόγο του σχολείου για τα όρια στα παιδιά. Ανάμεσα στα πολλά και ενδιαφέροντα που είπε, κάτι μου τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή. Κάτι που ενώ το ξέρω, δεν του δίνω και πολλή σημασία μάλλον επειδή φοβάμαι τι θα ανακαλύψω. 
Είπε λοιπόν ότι καλό είναι να κοιτάξουμε λίγο τους εαυτούς μας πρώτα και να δούμε τι μας ενοχλεί πραγματικά στη συμπεριφορά των παιδιών μας και γιατί, τι μας κάνει να δυσανασχετούμε και να θυμώνουμε, τι πυροδοτεί δηλαδή τις αντιδράσεις μας.
'Ετσι άρχισα να παρατηρώ κάπως καλύτερα τα αρνητικά συναισθήματα που ένιωθα για το παιδί, πότε συνέβαινε αυτό και τι το προκαλούσε.
Πάμε λοιπόν!

Περίπτωση Α

Το μεσημέρι, την ώρα που ετοιμάζω το φαγητό, έχοντας περάσει ένα πολύ κουραστικό πρωινό τρέχοντας στην πόλη για δουλειές:
- Μαμά, πεινάω! Πότε θα φάμε;
- Σε λίγο, μόλις ετοιμαστεί το φαγητό.
- Μα πεινάω τώώώώώρρααα!!!!
- Κάνε λίγη υπομονή, θα φάμε σε λίγο.
- Δεν μπορώώώώ!!!! Σου λέω πεινάάάάωωωωω!!!!
Η καρδιά μου αρχίζει να χτυπάει δυνατά, το αίμα ν' ανεβαίνει στο κεφάλι και τα νεύρα να γίνονται τσατάλια! 

Οι δυο τρόποι σκέψεως που επηρεάζουν τη ζωή μας.

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί γιατί κάποιοι άνθρωποι τα παρατάνε εύκολα, με την πρώτη δυσκολία, με το πρώτο εμπόδιο; Γιατί με την πρώτη αποτυχία, ή ακόμα χειρότερα, πριν καν προσπαθήσουν λένε, "Εγώ δεν είμαι καλός στα μαθηματικά, στο μπάσκετ, στη μουσική....";
Έχετε επίσης ποτέ αναρωτηθεί, γιατί κάποιοι άλλοι δεν το βάζουν κάτω, δεν πτοούνται, επιμένουν και προσπαθούν μέχρι να τα καταφέρουν;
Η εξήγηση, σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει, είναι η εξής: υπάρχουν δυο τρόποι σκέψης. 

Μας κοιτάνε όλοι. Και τώρα;

Συμβαίνει πάντα όταν το μόνο που θες είναι να μη συμβεί. Σε οικογενειακές συγκεντρώσεις, σε παιδικά πάρτι, στο πάρκο, σε εστιατόρια, στις κούνιες, σε μαγαζιά. Όταν είσαι εκτός σπιτιού και υπάρχει κόσμος που βλέπει, παρακολουθεί και περιμένει να σχολιάσει την αντίδρασή σου.

Το παιδί αρχίζει να γκρινιάζει, να φωνάζει, να τρέχει, να φέρεται δηλαδή με τρόπο που ο μέσος άνθρωπος θεωρεί άσχημο και μη αποδεκτό. Κι εσύ νιώθεις λες και είστε πάνω στη σκηνή του θεάτρου, με όλους τους προβολείς στραμμένους πάνω σας! Νιώθεις τα μάτια που σε κοιτούν και περιμένουν τι θα κάνεις για να σε κρίνουν. Πώς να αντιδράσεις για να μην θεωρηθείς πολύ επιεικής ή υπερβολικά αυστηρός, για να μην σε θεωρήσουν κακό γονιό; 

Το παιδί σου σ'εκνευρίζει αφάνταστα!

Δεν σταματάει με τίποτα!!!

Μιλάει συνεχώς. Συνεχώς όμως! Κι αν δεν μιλάει σε σένα, μιλάει στον εαυτό του ή κάνει διάφορους θορύβους. Ειδικά την ώρα που εσύ έχεις τέτοια κούραση που το μόνο που θες είναι να την αράξεις στον καναπέ και να μην κάνεις τίποτα. Και τότε έρχεται και σου κάνει τις ίδιες ερωτήσεις ξανά και ξανά!

Βέβαια, κωφεύει χαρακτηριστικά όταν εσύ του κάνεις μια ερώτηση ή του ζητήσεις, ας πούμε, να πάει να κάνει μπάνιο ή να μαζέψει τα παιχνίδια του.

Από την άλλη, είναι και η ύποπτη ησυχία. Όταν για ώρα μένει στο δωμάτιό του και δεν ακούγεται. Τη στιγμή που θα σκεφτείς τι να συμβαίνει άραγε, θα βγει λερωμένο από πάνω ως κάτω με μπογιές κρατώντας όλο περηφάνια το έργο του: "Κοίτα τι έφτιαξα για σένα, μαμά!!!"
Άντε, μαμά, για να σε δούμε τώρα! Πώς θα το χειριστείς το θέμα;;;;

Και κινείται συνεχώς. Μα συνεχώς! Εκεί που κάθεται, θα σηκωθεί ξαφνικά και θ΄αρχίσει να χοροπηδάει πάνω κάτω.  Ή εκεί που σε παίρνει ο γλυκός ο ύπνος στον προαναφερθέντα καναπέ, θα πέσει πάνω σου απότομα και θα πεταχτείς μέχρι το ταβάνι!

Αλλά μην τυχόν και του πεις να ετοιμαστεί για να πάτε κάπου που δεν θέλει. Τότε θα κάτσει κατάχαμα και δεν θα σηκώνεται με τίποτα! 

Τι κρύβει το παγόβουνο;

Ένα δέκατο.

Φανταστείτε ένα παγόβουνο, ένα τεράστιο, γιγάντιο όγκο από πάγο που φαίνεται να επιπλέει με μαγικό τρόπο στη μέση του ωκεανού. Αναρωτηθήκατε ποτέ τι το κρατάει στην επιφάνεια; Τι υπάρχει από κάτω; Ξέρετε ότι αυτό που βλέπετε είναι μόνο το ένα δέκατο ολόκληρου του παγόβουνου; Το ένα δέκατο!!! Ένα τόσο μικρό τμήμα του παγόβουνου, και όμως μπορεί να βουλιάξει ολόκληρα πλοία! Το ένα δέκατο!!! Αυτό σημαίνει ότι το 90% του παγόβουνου βρίσκεται κρυμμένο κάτω από την επιφάνεια του νερού και δε μπορούμε να το δούμε!!! Αν θέλουμε να το εξερευνήσουμε, χρειαζόμαστε ειδικό εξοπλισμό, ικανότητες και εργαλεία. 

Ο μύθος του δύσκολου παιδιού (Μέρος Γ' και τελευταίο: Στο σπίτι)

Το να είσαι γονιός ενός δύσκολου παιδιού είναι δύσκολο!

Δεν είναι καθόλου απλό. Το παιδί βάζει τους δικούς του όρους στο παιχνίδι, πάει από το ένα άκρο στο άλλο σε κλάσματα δευτερολέπτου, δεν πειθαρχεί. Αναγκάζεσαι να γίνεις εσύ κακός αλλά κι αυτό δεν είναι λύση. Τι θα γίνει λοιπόν;

Ο μύθος του δύσκολου παιδιού (Μέρος Β': Στην τάξη)

Την ώρα που προσπαθείς να διδάξεις έναν δύσκολο κανόνα γραμματικής στην τάξη σου, είσαι απόλυτα συγκεντρωμένη και οι περισσότεροι μαθητές παρακολουθούν αφοσιωμένοι, ακούγεται ένα ΜΠΑΜ!!! Γυρνάς και τι να δεις: πάλι τα κατάφερε ο ίδιος μαθητής να σου χαλάσει το μάθημα!!! Αυτή τη φορά έπεσε στο πάτωμα, ενώ τον είχες προειδοποιήσει τόσες φορές, αφού τον έβλεπες να κάνει κούνια στην καρέκλα! Πάντα κάτι θα κάνει να ενοχλήσει αυτό το παιδί. Θα τραβήξει τα μαλλιά της μπροστινής που φυσικά θα βάλει τα κλάματα, θα χτυπήσει τους άλλους, θα σηκωθεί και θα κάνει βόλτες στην τάξη σε άσχετες στιγμές, θα νευριάσει δίχως φανερό λόγο, θα μιλήσει άσχημα σε σένα και τους συμμαθητές του και άλλα πολλά. 

Τι του έκανες παρατηρήσεις, τι τον κράτησες μετά το μάθημα να του μιλήσεις, τι δοκίμασες συστήματα επιβράβευσης με αυτοκόλλητα και δωράκια, τι του φέρθηκες με αυστηρότητα, μέχρι  στο διευθυντή τον έστειλες και κάλεσες τους γονείς... Τίποτα δεν άλλαξε!

Έχεις αρχίσει να κουράζεσαι και να απελπίζεσαι, να αντιπαθείς το παιδάκι, να το συζητάς με συναδέλφους μήπως έχουν καμία καλύτερη ιδέα, να το σκέφτεσαι ακόμα κι όταν είσαι σπίτι, να νομίζεις ότι φταις εσύ...

Ενδιαφέρον και αγάπη

Ξεκίνα να το καλημερίζεις και να το ρωτάς πώς είναι. Δείξε πραγματικό ενδιαφέρον γι΄αυτά που σου λέει. Δείξε του ότι χαίρεσαι που είναι στην τάξη σου. Το παιδάκι έχει συνηθίσει να νομίζουν όλοι ότι φταίει αυτό, να το κατηγορούν και να το επιπλήττουν. Θα ξαφνιαστεί ευχάριστα όταν δει ότι κάποιος του φέρεται διαφορετικά, θέλει να το ακούσει και πιστεύει στις ικανότητές του. 

Μην το παίρνεις προσωπικά

Το πιο πιθανό είναι το παιδάκι να έχει κάποιες δυσκολίες που το κάνουν να φέρεται έτσι και όχι να έχει βαλθεί να κάνει τη δική σου ζωή δύσκολη. Ίσως φέρεται έτσι γιατί είναι ο μόνος τρόπος που έχει να επικοινωνήσει. Ίσως χρειάζεται να ψάξεις περισσότερο για να βρεις τη ρίζα του προβλήματος. Τελευταία κυκλοφορεί σε διάφορες παραλλαγές η παρακάτω εικόνα:

Ο μύθος του δύσκολου παιδιού (Α' μέρος)

Το δύσκολο παιδί...

Το παιδί που θεωρείται κακό , θέτει  τους δικούς του όρους και συχνά  προκαλεί προβλήματα στον περίγυρό του.
Το παιδί που θυμώνει εύκολα και δυσκολεύεται να εκφράσει το θυμό του με τρόπο που να είναι κοινωνικά αποδεκτός.
Το παιδί που αμφισβητεί τα όρια και φέρνει εμάς στα δικά μας. Που αμφισβητεί τους κανόνες και το κατεστημένο.
Το παιδί που ψάχνει το γιατί και δεν αρκείται στο γιατί έτσι ή γιατί το λέω εγώ σαν εξήγηση. Που αρνείται να κάνει κάτι αν δε θέλει, όσο κι αν θέλεις και χτυπιέσαι εσύ!
Το παιδί που βαριέται να περιμένει τη σειρά του και δεν κάθεται ήσυχα στο θρανίο του. Που είναι έξυπνο και δημιουργικό, που πρέπει να κάνει κάτι για να το μάθει.
Το παιδί που είναι έντονο και  παθιάζεται με τα ενδιαφέροντά και το τα πιστεύω του. Που είναι ευσυνείδητο και αφοσιωμένο σ' αυτό που κάνει.
Το παιδί που είναι ριψοκίνδυνο και αγνοεί τα πρόσεχε και τα μη γιατί ξέρει ότι μπορεί να τα καταφέρει.

Το παιδί που θα μας γίνει τσιμπούρι μέχρι να του δώσουμε σημασία γιατί έχει μεγάλη ανάγκη για επιβεβαίωση.
Το παιδί που θα κάνει κάτι ξανά και ξανά μέχρι να γίνει τέλειο, όσο κι αν επιμένουμε εμείς ότι, εντάξει βρε παιδάκι μου, καλό είναι κι έτσι. Που θέλει να τα καταφέρει μόνο του, το ανεξάρτητο.
Το παιδί που δε θα μπει σε καλούπια και οι συνηθισμένες μέθοδοι πειθαρχίας δεν το αγγίζουν.
Το παιδί που θα σε κοιτάξει μες τα μάτια με υπεροπτικό ύφος και θα σου πει με πείσμα "όχι".

Όλα είναι στο μυαλό μας!

Περίπτωση πρώτη:

Είσαι μαμά και πας μαζί με το παιδί στο πάρτι γενεθλίων του φίλου του. Όλα πάνε μια χαρά (ή έτσι νομίζεις...). Ξαφνικά, η μικρή έρχεται και σου λέει: "Θέλω να φύγω τώρα, με ενοχλούν τα παιδιά!". Βρε καλό μου, βρε χρυσό μου, τίποτα δεν πιάνει. Θέλει να φύγει, και θέλει να φύγει τώρα!!!
Τι να την έπιασε;

Περίπτωση δεύτερη:

Είσαι δάσκαλος στο σχολείο και ξαφνικά στην αυλή μπροστά σου ένας πιτσιρίκος σπρώχνει το φίλο του (ενώ μέχρι τώρα φαινόταν να παίζουν μια χαρά!) και του φωνάζει "Φύγε, δε σε θέλω!"

Τι έπαθε ξαφνικά;

Δεν ακούει αυτό το παιδί!

Έλα εδώ βρε παλιόπαιδο!!!! 

Γιατί με κουράζεις;

Γιατί δεν ακούς;;; Θα με σκάσεις εσύ!
Αχ! Αυτό το παιδί δεν κάνει ποτέ αυτό που λέω!
...και το καταπληκτικό: Θα το πω στον πατέρα σου και θα δεις τι θα πάθεις!!!

Όλοι μας έχουμε ακούσει ή ακόμα και πει πάνω στα νεύρα μας αυτές τις φράσεις ή και κάποιες παρόμοιες... Και αν δεν τις έχουμε πει, τις έχουμε σκεφτεί και σίγουρα έχουμε αισθανθεί το θυμό, την απελπισία, την κούραση που τις συνοδεύουν. Την αίσθηση ότι κάτι δεν κάνουμε καλά, κάτι μας ξεφεύγει. Βλέπουμε τα άλλα τα παιδιά, τα ήσυχα, και λέμε γιατί αυτά και όχι το δικό μας. Κρίνουμε πολύ βιαστικά και πολύ αυστηρά τον εαυτό μας και τα παιδιά μας.